آن مربوط به موضوع ديگرى باشد كه از مطالب قبل و بعد بيگانه و بى ارتباط گردد ! . . . آه و شما خوانندهء ( گرامى ) مىبينيد كه اين ترجيح رازى نسبت به اين وجه صرف استنباطى است كه او با استفادهء از سياق آيات نموده بدون اينكه مستندى از روايتى داشته باشد ، و ما پس از دانستن اين اصل كه : ترتيب ذكر آيات نوعا غير از ترتيب نزول آنها است ، ديگر در مقابل نقل صحيح مراعات سياق آيات براى ما مهم نخواهد بود ، و با ملاحظهء ترتيب نزول سوره هائى كه با ترتيب آنها در قرآن مخالفت دارد مزيد اطمينان به اين امر حاصل خواهد شد و وجود آياتى كه در مكَّه نازل شده در سوره هائى كه در مدينه نازل شده و بالعكس ، مؤيّد اين موضوع است ، سيوطى در جلد 1 « الاتقان » صفحه 24 چنين نگاشته : فصل : اجماع و نصوص مترادفه بر اين امر قايم است كه : ترتيب آيات ( قرآن ) توقيفى است ، و شبهه در اين امر نيست ، اما اجماع به اين امر : عدهء از علماء تفسير از جمله ، زركشى در « البرهان » و ابو جعفر بن زبير در « مناسبات » اين مطلب را نقل كرده‌اند ، و عبارت ابن زبير اين است : ترتيب آيات ( قرآن ) در سوره‌هاى آنها بتوقيف و امر و اعلام ( پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله ) واقع گشته ، بدون اينكه در اين موضوع خلافى بين مسلمين باشد ، سپس نصوصى را ذكر كرده بر اينكه : رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله آنچه را كه از قرآن بر او نازل ميشد به همين ترتيبى كه هم اكنون در مصحفهاى ما ( قرآن ) مثبت است باصحاب خود تعليم ميفرمود و تعليم او بدين نحو بتوقيف و اعلام جبرئيل عليه السّلام بود كه هنگام نزول هر آيه بيان ميداشت كه جاى نوشتن اين آيه در عقب فلان آيه در فلان سوره است . . . اه . علاوه بر آنچه ذكر شد ، اصولا انديشه و ترس پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله از يهود و نصارى بمقتضاى اوضاع و احوال مىبايستى در اوايل بعثت آن جناب باشد و يا لا اقل كمى بعد از هجرت ، نه در اواخر دوران آنحضرت ! يعنى در موقعى كه دولتهاى عالم ( در اثر نيرو و تفوّق اسلام و مسلمين ) تهديد ميشدند ، و امم مختلفه جهان از او ( و